Hefboomwerking betekent dat uw economische blootstelling groter is dan het eigen vermogen dat u voor de positie aanhoudt. Dat kan ontstaan door lenen, margin, futures, CFD’s, opties of gestructureerde hefboomproducten.
Het gemeenschappelijke effect is dat een relatief kleine beweging van de onderliggende waarde een veel grotere procentuele invloed op uw eigen vermogen kan hebben. De precieze werking, marginregels en maximale verliesomvang verschillen echter sterk per product.
Ontdek welke dienstverlening en mogelijkheden u nodig hebt voordat u een broker kiest.
Stel dat u €1.000 eigen vermogen gebruikt voor een lineaire positie met een economische blootstelling van €10.000. De effectieve hefboom is dan 10.
Stijgt de onderliggende waarde 10%, dan verandert de positiewaarde met ongeveer €1.000. Dat is 100% van uw oorspronkelijke eigen vermogen, vóór financieringskosten, spreads en andere frictie.
Daalt de onderliggende waarde 10%, dan is de verandering eveneens ongeveer €1.000 negatief. In dit vereenvoudigde voorbeeld is uw oorspronkelijke eigen vermogen daarmee opgebruikt.
Dit is geen universele beschrijving van ieder hefboomproduct. Opties hebben bijvoorbeeld niet-lineaire gevoeligheden, turbo’s kennen productspecifieke financierings- en stop-lossstructuren en CFD’s hebben eigen marginregels.
Voor de productvarianten leest u Waarom beleggen in afgeleide producten en hefboomproducten?.
Margin is het eigen vermogen of onderpand dat nodig is om een bepaalde positie te openen of aan te houden. Bij een effectenrekening op krediet kan daadwerkelijk geld zijn geleend. Bij futures of CFD’s werkt margin meer als zekerheid voor een contractuele blootstelling.
Daarom klopt de simpele uitleg “de broker leent altijd het overige bedrag” niet voor alle vormen van hefboom.
Belangrijker is hoeveel buffer er resteert tussen uw actuele equity en de maintenance- of close-outgrens van het concrete product.
Brokers en handelsplatformen kunnen naast wettelijke minima eigen, strengere onderhoudseisen hanteren. Bij bepaalde marginaccounts kunnen zulke house requirements worden verhoogd.
Daalt uw account-equity onder de vereiste grens, dan kan de aanbieder extra collateral verlangen of posities liquideren. U heeft niet bij ieder product recht op een voorafgaande waarschuwing of op tijd om eerst zelf geld bij te storten.
Een margin call is dus geen universeel gegarandeerde tussenstap vóór liquidatie. De voorwaarden van de concrete rekening en het product zijn bepalend.
Een broker kan posities sluiten om een margintekort te beperken. In een snel bewegende markt is de uitvoeringsprijs echter niet gegarandeerd.
Gaps, lage liquiditeit en slippage kunnen ertoe leiden dat een positie verder beweegt voordat zij daadwerkelijk is gesloten. Daarom is een margin- of close-outmechanisme geen harde garantie dat uw verlies exact bij de vooraf berekende grens stopt.
Meer over dit uitvoeringsrisico staat bij Gapping en slippage.
Het is te algemeen om te stellen dat iedere hefboompositie u met een restschuld kan achterlaten. Omgekeerd is “u kunt nooit meer dan uw inleg verliezen” evenmin universeel.
Voor retail-CFD’s in Nederland gelden productinterventiemaatregelen met onder meer leverage-limieten, margin close-out en bescherming tegen een negatief CFD-accountsaldo. Die bescherming geldt niet automatisch voor alle futures, marginleningen, geschreven opties of andere hefboomconstructies.
Controleer daarom per product:
Een stoporder kan helpen een verkoop of sluiting te activeren zodra een prijsniveau wordt bereikt. Bij een gewone stoporder wordt na activering doorgaans een marktorder verstuurd.
In een snelle markt of bij een gap kan de uiteindelijke uitvoeringsprijs daarom veel slechter zijn dan de stopprijs. Een stop-loss voorkomt ook geen marginverhoging, financieringskosten of liquidatie vóórdat uw gewenste niveau wordt bereikt.
Zie Stop-loss en trailing stop voor de werking en beperkingen.
De nuttigste maatstaf is niet alleen de marketinghefboom van één product, maar uw totale economische blootstelling tegenover het vermogen dat verliezen kan opvangen.
Een lagere hefboom verkleint de procentuele impact op uw eigen vermogen, maar maakt het product niet risicoloos. Bij meerdere posities kunnen correlatie, concentratie en gelijktijdige marginvereisten elkaar versterken.
Hefboomwerking hoort daarom samen te worden beoordeeld met liquiditeitsrisico en tegenpartij-/productrisico, niet als een los rekensommetje.
Positiegrootte en vrije buffer zijn afzonderlijke beslissingen. Stel dat u €10.000 vermogen heeft en een derivatenpositie met €30.000 marktwaarde opent. Een ongunstige beweging van 8% in de onderliggende waarde kan, vóór kosten en productspecifieke effecten, €2.400 verlies betekenen: 24% van uw totale vermogen. Het platform kan daarvoor aanvankelijk veel minder dan €10.000 als margin vragen. Dat zegt niets over het uiteindelijke economische verlies dat tegenover de positie staat.
Controleer daarom naast de hefboom ook de contractgrootte, eventuele gaps, dagelijkse of intraday bijstortregels, liquidatietriggers en de vraag of bescherming tegen een negatieve rekeningstand in uw exacte product-/cliëntstatus geldt. De uitleg over ordertypes maakt bovendien duidelijk waarom een gewone stoporder een uitvoerprijs niet garandeert. Daarmee is een stop niet hetzelfde als een gegarandeerde verlieslimiet.
