Liquiditeitsrisico is het risico dat u een belegging niet snel kunt kopen of verkopen tegen een prijs dicht bij de actuele marktwaarde. In een liquide markt zijn veel kopers en verkopers actief; in een dunne markt kan een snelle transactie meer prijsconcessie vragen of langer duren.
Een getoonde koers is dus geen garantie voor de prijs waartegen uw volledige order wordt uitgevoerd. Dat maakt een nog niet verkochte belegging niet “onwerkelijk”; het betekent dat de realiseerbare waarde mede afhangt van de beschikbare liquiditeit.
Ontdek welke dienstverlening en mogelijkheden u nodig hebt voordat u een broker kiest.
De laatst verhandelde prijs laat zien waar de vorige transactie plaatsvond. Sindsdien kunnen biedingen, laatprijzen en beschikbare volumes zijn veranderd.
Investor.gov wijst erop dat een marktorder niet noodzakelijk tegen de laatst getoonde koers wordt uitgevoerd. Vooral in snel bewegende markten kan de uiteindelijke prijs afwijken.
De actuele bied- en laatprijs geven meer informatie, maar ook die vertellen niet hoeveel volume op de verschillende prijsniveaus beschikbaar is.
De bid-ask spread is het verschil tussen de hoogste biedprijs en de laagste laatprijs. Wie in een onveranderde markt direct tegen de laat koopt en meteen tegen de bied verkoopt, verliest grofweg de spread aan prijsverschil.
In werkelijkheid kan het resultaat afwijken door koersbewegingen, prijsverbetering en gedeeltelijke uitvoering.
FINRA noemt een brede spread een veelvoorkomend kenmerk van illiquide effecten. Een smalle spread wijst vaak op betere liquiditeit, maar is niet voldoende als enige maatstaf.
Een getoonde laatste transactieprijs kan bovendien tussen bied- en laatprijs in liggen. Stel dat een aandeel een beste biedprijs van €20,00 en een beste laatprijs van €20,20 heeft. Wie onmiddellijk één aandeel koopt tegen de laatprijs en direct weer verkoopt tegen de biedprijs, verliest in deze vereenvoudigde situatie €0,20, oftewel ongeveer 0,99% van de betaalde €20,20, nog vóór brokerkosten. Bij grotere orders kunnen meerdere prijsniveaus in het orderboek nodig zijn. De weergegeven spread alleen geeft dan nog geen volledige kosteninschatting.
Een hoog handelsvolume gaat vaak samen met betere liquiditeit, maar volume alleen zegt niet alles. Ook de hoeveelheid beschikbare orders rond de huidige prijs en de grootte van uw eigen order zijn belangrijk.
Een kleine order kan grotendeels rond de beste bied- of laatprijs worden gevuld. Een grote order kan meerdere prijsniveaus raken en daardoor een slechtere gemiddelde uitvoeringsprijs krijgen.
Dat is marktimpact: uw eigen order is groot genoeg om de prijs waartegen u kunt handelen te beïnvloeden.
Slippage is het verschil tussen de verwachte prijs bij het plaatsen van een order en de uiteindelijke uitvoeringsprijs.
Dat verschil kan ongunstig zijn, maar niet per definitie. De markt kan in de tussentijd ook in uw voordeel bewegen of een order kan prijsverbetering krijgen.
In dunne of snelle markten neemt wel het risico toe dat een marktorder over meerdere prijsniveaus wordt uitgevoerd en gemiddeld slechter uitkomt dan verwacht.
Voor koerssprongen en uitvoeringsverschillen samen gaat u verder naar Gapping en slippage.
Marktliquiditeit is niet constant. Bij onverwacht nieuws, stress of grote orderstromen kunnen spreads verbreden en kan de hoeveelheid beschikbaar volume rond de beste prijzen afnemen.
Dat betekent niet dat in iedere crisis alle kopers verdwijnen. Wel kan het duurder of moeilijker worden om een grote positie snel te verkopen.
Een product dat op rustige dagen liquide lijkt, kan op een ongunstig moment dus minder makkelijk verhandelbaar blijken.
Een marktorder geeft doorgaans de meeste kans op snelle uitvoering, maar niet op een gegarandeerde prijs. In een snel bewegende of illiquide markt kan de uiteindelijke prijs sterk afwijken van de quote die u zag.
Een limietorder stelt juist een grens. Een kooporder mag alleen op of onder de limiet worden uitgevoerd; een verkooporder alleen op of boven de limiet.
Daar staat tegenover dat de order gedeeltelijk of helemaal niet kan worden uitgevoerd. Een limietorder elimineert liquiditeitsrisico dus niet.
FINRA vat het onderscheid samen als meer uitvoeringszekerheid bij marktorders en meer prijscontrole bij limietorders.
Voor de praktische werking leest u Ordertypes en handelsopties.
Liquiditeit wordt vooral belangrijk wanneer u geld op korte termijn nodig heeft. Bij weinig verhandelde producten, brede spreads, beperkte handelsvensters of andere uitstapbeperkingen kan een langere horizon nodig zijn.
Kijk daarom vóór aankoop naar handelsvolume en spread, marktdepth waar beschikbaar, de grootte van uw positie tegenover normale handel, uitstapbeperkingen, gedrag tijdens stress en welk deel van uw vermogen snel beschikbaar moet blijven.
Liquiditeitsrisico is daarmee tegelijk een producteigenschap en een uitvoeringsrisico: het beïnvloedt óf u kunt handelen, tegen welke prijs en binnen welke tijd.
