De eerste stap is om helder te krijgen hoeveel geld u daadwerkelijk kunt missen om te beleggen, zonder dat u in de knel komt met uw dagelijkse financiën. Dit vereist een grondige financiële analyse van uw huidige situatie.
Begin met het opstellen van een gedetailleerd overzicht van al uw inkomsten en uitgaven:
Inkomsten: Noteer uw maandelijkse netto-inkomen uit salaris (Lees ook over het bruto jaar inkomen), winst uit onderneming, eventuele toeslagen, uitkeringen of andere inkomstenbronnen. Wees volledig, zodat u precies weet wat er elke maand binnenkomt.
Vaste lasten: Breng vervolgens al uw vaste uitgaven in kaart. Denk aan huur of hypotheek, gas/water/licht, verzekeringen, abonnementen, vervoer, boodschappen en eventuele aflossingen van leningen. Dit zijn de kosten die u sowieso elke maand heeft.
Variabele uitgaven: Schat uw variabele kosten zoals uit eten gaan, cadeaus, kleding, onderhoud aan huis of auto, en andere incidentele uitgaven. Deze kunnen per maand wisselen, dus kijk bij voorkeur naar een gemiddelde over meerdere maanden.
Bezittingen en schulden: Naast uw maandelijkse cashflow is het verstandig om uw totale financiële positie te bekijken. Maak een lijst van uw bezittingen (spaargeld, beleggingen, eigen woning, auto, etc.) en uw schulden (hypotheek, persoonlijke leningen, studieschuld, creditcardschuld). Hiermee berekent u uw nettovermogen: uw totale bezittingen minus uw totale schulden. Dit getal geeft een indicatie van uw financiële gezondheid.
Als u dit overzicht compleet heeft, ziet u hoeveel geld er maandelijks overblijft nadat al uw uitgaven zijn gedaan. Dit vrije besteedbare inkomen is het bedrag dat u in theorie zou kunnen gebruiken om te sparen of te beleggen. Het is belangrijk om eerlijk te zijn tegen uzelf en conservatief te begroten: neem liever iets te hoge uitgaven en iets te lage inkomsten als uitgangspunt, zodat u niet te rooskleurig plant. Bedenk ook dat er altijd onvoorziene kosten kunnen opduiken.
Uit uw vrije besteedbare inkomen moet u beslissen welk deel u daadwerkelijk wilt beleggen. U wilt comfortabel kunnen leven zonder financiële stress, dus investeer alleen geld dat u langere tijd kunt missen. Een handige vuistregel is de 50/30/20-regel voor budgettering:
50% van uw inkomen voor essentiële uitgaven (woning, levensonderhoud, rekeningen).
30% voor uw persoonlijke wensen (uitgaan, hobby’s, vakanties).
20% voor financiële doelen, zoals sparen en beleggen.
Uit die ~20% (of welk percentage voor u haalbaar is) kunt u uw beleggingen financieren. Dit is echter een algemeen richtsnoer; uw eigen percentage hangt af van uw situatie. Iemand met hoge vaste lasten heeft misschien minder ruimte, terwijl iemand met een hoger inkomen of weinig verplichtingen meer kan beleggen. Het belangrijkste is dat u niet meer investeert dan u zich kunt veroorloven te verliezen. Beleggen brengt risico’s mee, en de waarde van uw belegging kan fluctueren. Zorg er daarom voor dat uw dagelijkse leven en financiële verplichtingen niet in gevaar komen als de belegging tegenvalt.
Rekenvoorbeeld: Stel, u houdt elke maand €500 over na alle uitgaven. U besluit daarvan €300 per maand te beleggen en €200 apart te houden voor extra spaargeld of onverwachte uitgaven. Als u consequent €300 per maand belegt, heeft u na één jaar €3.600 ingelegd (exclusief rendement). Over meerdere jaren kan dit fors oplopen, zeker als u het rendement op uw beleggingen meeweegt. Continuïteit is hier belangrijker dan de hoogte van het bedrag: zelfs met €50 of €100 per maand beleggen bouwt u op de lange termijn vermogen op. Het gaat erom een routine te creëren die past bij uw budget.
Let op dat het slim is om eerst een noodbuffer op te bouwen en hoge schulden af te lossen voordat u grote bedragen in beleggingen stopt (zie ook punt 1.4 over het noodfonds en schulden). Uw financiële basis moet stevig genoeg zijn om eventuele tegenslagen op te vangen, zodat u niet gedwongen wordt uw beleggingen voortijdig te liquideren.
Om inzicht te krijgen in uw cashflow kunt u gebruikmaken van een huishoudboekje, een spreadsheet of een speciale budgetteringsapp. Noteer een paar maanden lang al uw inkomsten en uitgaven. Zo ziet u precies waar uw geld naartoe gaat en waar mogelijke besparingen zitten. Eventuele besparingen (bijvoorbeeld op abonnementen die u niet gebruikt of overbodige luxe uitgaven) kunnen uw vrije ruimte om te beleggen vergroten.
