De Magic Formula is een door Joel Greenblatt gepopulariseerde, regelgebaseerde methode voor aandelenselectie. Het idee is eenvoudig: zoek ondernemingen die volgens één maatstaf efficiënt winst maken op het gebruikte kapitaal en volgens een tweede maatstaf relatief aantrekkelijk geprijsd zijn. Rangschik beide kenmerken en combineer de scores.
De methode vertaalt twee klassieke waardebeleggingsvragen naar cijfers: maakt dit bedrijf relatief veel winst met zijn kapitaal en hoe verhoudt die winst zich tot de ondernemingswaarde? De naam 'Magic Formula' moet u niet letterlijk nemen. Een hoge rangschikking bewijst niet dat een onderneming werkelijk ondergewaardeerd is of dat het aandeel daarna zal stijgen.
| Pijler | Wat de maatstaf probeert te vangen | Belangrijke beperking |
|---|---|---|
| Return on Capital | Hoeveel operationele winst een onderneming genereert ten opzichte van het kapitaal dat in de bedrijfsvoering nodig is | De exacte uitkomst hangt af van boekhoudkundige definities en de gekozen formule |
| Earnings Yield | Hoeveel operationele winst tegenover de ondernemingswaarde staat | Een hoge yield kan ook wijzen op lage verwachtingen of fundamentele problemen |
Greenblatts oorspronkelijke methode gebruikt specifieke definities van operationele winst, kapitaal en ondernemingswaarde. Wie de Magic Formula exact wil reproduceren moet daarom niet willekeurig een standaard-ROC of omgekeerde koers-winstverhouding gebruiken. Kleine definitieverschillen kunnen de ranglijst veranderen.
Een hoge Return on Capital kan erop wijzen dat een onderneming veel operationele winst maakt met relatief weinig benodigd kapitaal. Dat kan economisch aantrekkelijk zijn, maar het cijfer vertelt niet automatisch waarom de winstgevendheid hoog is of hoe duurzaam zij is.
Een eenmalige winst, cyclische piek, acquisitie, afschrijving of sectorstructuur kan de gebruikte cijfers beïnvloeden. Ook ondernemingen met veel immateriële activa kunnen anders uit de ratio komen dan kapitaalintensieve bedrijven.
Gebruik ROC daarom als een gestandaardiseerde rangschikkingsvariabele binnen de methode, niet als zelfstandig bewijs dat een bedrijf 'objectief goed' is.
De Earnings Yield in Greenblatts methode zet een maatstaf voor operationele winst af tegen de totale ondernemingswaarde. Daarmee probeert de strategie bedrijven te vinden waarvan de winstcapaciteit relatief hoog is ten opzichte van de prijs die de markt voor de onderneming impliceert.
Een hoge yield kan aantrekkelijk lijken, maar kan ook ontstaan omdat beleggers verwachten dat de huidige winst daalt of omdat een onderneming aanzienlijke risico's heeft. De formule analyseert niet automatisch of zulke verwachtingen terecht zijn.
De Magic Formula rangschikt ondernemingen afzonderlijk op kwaliteit en prijs en combineert de posities. Dat heeft een belangrijk praktisch voordeel: twee verschillende kenmerken worden op een consistente manier in één selectieproces gezet.
Voorbeeld: aandeel A staat vierde op Return on Capital en negende op Earnings Yield, samen rangscore 13. Aandeel B staat achtste op Return on Capital en tweede op Earnings Yield, samen rangscore 10. Bij een simpele optelsom komt B dan vóór A, ondanks de betere kapitaalrendementsrang van A. De scores zijn fictief; het voorbeeld laat de selectieprocedure zien, niet welke onderneming straks meer rendement behaalt. Bij gelijke totaalscores moet uw implementatie bovendien vooraf een consistente beslisregel kiezen.
Een rangnummer is echter relatief. Het zegt dat een onderneming volgens de gekozen data en definities beter scoort dan andere ondernemingen in het universum. Het zegt niet hoeveel intrinsieke waarde het aandeel heeft of hoeveel rendement u mag verwachten.
Een ranglijst kan alleen kiezen uit de ondernemingen die u erin stopt. Minimumomvang, sectoruitsluitingen, regio, datakwaliteit en de datum waarop financiële cijfers beschikbaar zijn kunnen de uitkomst allemaal veranderen.
Daarom bestaat er niet één tijdloze 'Magic Formula-lijst' voor iedere belegger wereldwijd. De officiële Amerikaanse Magic Formula-FAQ meldt bijvoorbeeld dat de screener Amerikaanse beursgenoteerde aandelen bevat en financiële ondernemingen en nutsbedrijven uitsluit vanwege hun afwijkende verslaggeving. Een Europese implementatie met andere accountingdata en liquiditeitsgrenzen kan dus andere aandelen rangschikken; deze Amerikaanse uitsluiting mag u niet zonder toelichting als universele factorregel presenteren.
Greenblatt presenteerde in zijn boek sterke historische resultaten voor de methode. Die backtest is relevant als onderdeel van de ontstaansgeschiedenis van de strategie, maar mag niet worden behandeld als een onafhankelijk gegarandeerd rendement.
Bij iedere historische strategieanalyse spelen vragen over universum, databronnen, beschikbaarheid van cijfers, transactiekosten en gekozen regels. Bovendien kan een methode na publicatie anders presteren dan in de ontwikkelingsperiode.
De juiste conclusie uit een historische backtest is daarom niet 'de formule verslaat de markt', maar: de regels produceerden in de beschreven historische test een interessant resultaat dat verder op robuustheid en implementeerbaarheid moet worden beoordeeld.
De Magic Formula gebruikt weinig variabelen, maar ook een eenvoudige strategie kan gevoelig zijn voor look-ahead en survivorship bias. Financiële cijfers mogen in een historische test pas worden gebruikt vanaf het moment waarop ze daadwerkelijk openbaar beschikbaar waren. Delistings en verdwenen ondernemingen mogen niet ongemerkt uit de dataset vallen.
Als u daarnaast allerlei varianten test — andere winstmaatstaven, andere waarderingsratio's, andere aantallen aandelen en andere houdperioden — ontstaat hetzelfde multiple-testingprobleem als bij complexere kwantitatieve strategieën.
Conceptueel combineert de Magic Formula kenmerken die verwant zijn aan kwaliteit/winstgevendheid en waarde. Dat maakt de methode verwant aan factor investing, maar de exacte definities en rangschikkingsregels zijn specifiek voor Greenblatts raamwerk.
U kunt daarom niet zonder verdere analyse rendementen van algemene value- of qualityfactoren gebruiken als bewijs voor de Magic Formula, of andersom. Voor het bredere factoronderzoek leest u Factor Investing en Smart Beta.
De officiële methode-FAQ van Magic Formula Investing beschrijft een gespreide uitvoering met 20 tot 30 hoog gerangschikte aandelen. De methode gaat daarbij uit van gelijke bedragen per geselecteerd aandeel. Dit zijn implementatieregels van de Magic Formula, geen algemene wet dat iedere portefeuille precies zoveel posities moet bevatten.
Bij een denkbeeldig budget van € 24.000 en 24 gelijk gewogen aandelen reserveert u aan het begin € 1.000 per positie, voordat u orderkosten en wisselkoerseffecten meeneemt. Later zullen de bedragen uiteenlopen doordat aandelen verschillend bewegen; een jaarlijkse herselectie vraagt daarom nieuwe portefeuillebeslissingen, niet alleen een nieuwe ranglijst.
Het aantal posities beïnvloedt concentratierisico en transactiekosten. Een mechanische ranglijst neemt die portefeuillekeuze niet weg; zij maakt alleen duidelijk welke conventie bij Greenblatts eigen systeem hoort.
De officiële FAQ zegt dat het systeem is ontworpen om aandelen ongeveer één jaar aan te houden en daarna opnieuw te screenen op basis van actuele financiële cijfers en koersen. Dat is een procesregel van de methode, geen bewijs dat één jaar voor iedere markt, belastingpositie of variant optimaal is.
Een onderneming kan vlak na aankoop fundamenteel veranderen en een aandeel kan lang vóór de volgende rotatie sterk stijgen of dalen. Wie de methode volgt, accepteert bewust dat zo'n vaste regel een deel van die tussentijdse ontwikkelingen niet discretionair verwerkt.
Magic Formula Investing adviseert in zijn officiële FAQ om voor het systeem ten minste ongeveer drie jaar uit te trekken, juist omdat markten op korte termijn niet voorspelbaar zijn. Ook dit is een aanbeveling binnen de methode, geen garantie dat underperformance binnen drie jaar eindigt.
Een value- en qualitygerichte portefeuille kan langdurig achterblijven bij de brede markt. De praktische vraag is daarom of u de methodiek, concentratie en tracking error begrijpt en kunt volhouden zonder een vaste hersteltermijn te veronderstellen.
Een nieuwe rangschikking betekent niet automatisch dat alle posities moeten worden vervangen. Sommige ondernemingen kunnen opnieuw hoog eindigen. De werkelijke turnover hangt af van de gebruikte regels, het universum en de ontwikkeling van de scores.
Transactiekosten, spreads, eventuele valutaomrekening en belasting kunnen daardoor per implementatie verschillen. Bereken de kosten van uw eigen portefeuille via kostenbeheersing in beleggen in plaats van een vaste broker of universele goedkope route als onderdeel van de formule te beschouwen.
Een online screener kan de berekeningen snel uitvoeren. Daarmee verdwijnt de noodzaak om te controleren welke definities, databronnen en updates worden gebruikt niet.
Twee screeners kunnen verschillende ranglijsten opleveren wanneer zij anders omgaan met ondernemingswaarde, uitzonderlijke posten, ontbrekende cijfers, sectoren of rapportagedata. Wie de methode serieus wil volgen moet daarom de methodologie van de screener kennen.
De Magic Formula vraagt geen gespecialiseerde trading-API of professioneel handelsplatform. U heeft vooral toegang nodig tot de aandelenmarkten die in uw gekozen universum voorkomen en een kostenstructuur die past bij de omvang en frequentie van uw portefeuilletransacties.
Als uw universum internationaal is, kan markt- en valutaondersteuning belangrijker worden. Vergelijk de concrete product- en kostenvereisten via Online brokers vergelijken en vermijd de conclusie dat één provider onderdeel is van de strategie.
Met twee vooraf gedefinieerde ranglijsten kunt u het selectieproces herhalen en controleren. De methode beoordeelt winstgevendheid en prijs via vaste maatstaven, maar verklaart daarmee niet de volledige ondernemingswaarde.
Juist die eenvoud maakt het mogelijk om kritisch te blijven. Vraag welke definitie van ROC en Earnings Yield wordt gebruikt, welk universum wordt gerangschikt, wanneer data beschikbaar was, welke kosten ontstaan en hoe de methode buiten de oorspronkelijke testperiode presteert.
Zo blijft de Magic Formula wat zij methodisch is: een expliciete, toetsbare regelset, geen berekende zekerheid.
