Een hedgefonds kan beleggen in stijgende én dalende markten en daarbij technieken gebruiken die u niet in ieder traditioneel beleggingsfonds tegenkomt. Dat klinkt aantrekkelijk voor beleggers die hun portefeuille willen spreiden, maar het betekent niet dat een hedgefonds automatisch bescherming biedt wanneer de beurs daalt.
Voor u investeert, moet duidelijk zijn waarmee de beheerder rendement probeert te behalen, hoeveel risico daarbij wordt genomen en wanneer u uw geld weer kunt opnemen. De verschillen tussen hedgefondsen zijn vaak groter dan de overeenkomst in hun naam.
Ontdek welke dienstverlening en mogelijkheden u nodig hebt voordat u een broker kiest.
Net als bij andere beleggingsfondsen legt u geld in een collectieve structuur waarvan een beheerder het mandaat uitvoert. U bezit dus niet automatisch rechtstreeks de afzonderlijke posities in de portefeuille.
Wat hedgefondsen vooral onderscheidt, is dat het mandaat meer uiteenlopende technieken kan toestaan. Het ene fonds kan marktneutraal proberen te werken, terwijl een ander juist sterk directioneel belegt. Een derde fonds kan zich richten op arbitrage, krediet, valuta, event-driven situaties of meerdere strategieën combineren.
Zonder het mandaat, de juridische fondsstructuur en de feitelijke portefeuille zegt het label daarom maar weinig.
Een beheerder kan tegelijk longposities en shortposities innemen. Een shortpositie kan een bestaand marktrisico gedeeltelijk afdekken, maar kan ook bewust een nieuwe rendementsbron en nieuw risico toevoegen.
Stel dat een fonds long is in onderneming A en short in onderneming B. Dan hoeft het resultaat niet vooral af te hangen van de richting van de hele aandelenmarkt. Het kan juist afhangen van het relatieve verschil tussen beide ondernemingen. Dat vermindert een bepaalde marktblootstelling, maar introduceert onder meer selectie-, short-, liquiditeits- en uitvoeringsrisico.
Hedgen beschrijft een mechanisme, geen garantie dat een fonds bij een beursdaling positief rendeert.
Sommige hedgefondsen gebruiken geleend geld of derivaten om een grotere economische blootstelling op te bouwen dan het ingelegde fondsvermogen. Dat heet leverage of hefboomwerking.
Leverage kan een kleine prijsbeweging sterker laten doorwerken in het fondsresultaat. Dat geldt in beide richtingen. Bovendien kunnen marginverplichtingen, financieringskosten en gedwongen afbouw relevant worden wanneer markten snel bewegen.
Voor de wiskunde van dat mechanisme leest u Risico's van hefboomwerking.
Niet ieder hedgefonds gebruikt dezelfde mate van leverage. Beoordeel daarom waar mogelijk zowel de totale bruto blootstelling als de blootstelling na onderlinge long- en shortposities, plus de derivatenposities en financieringsstructuur, in plaats van van het fondslabel één vaste hefboom af te leiden.
Stel dat een fonds voor €100 aan aandelen koopt waarvan de beheerder koersstijging verwacht en tegelijkertijd voor €80 aan andere aandelen short gaat. Het netto verschil tussen long en short bedraagt €20, maar het fonds heeft bruto voor €180 aan posities. Als de verhoudingen tussen beide groepen onverwacht veranderen, kan de portefeuille toch fors bewegen. De financiering en het beschikbare onderpand bepalen bovendien wanneer posities gedwongen moeten worden afgebouwd.
Dat wordt niet opgelost door het label marktneutraal. Een strategie kan weinig gevoelig zijn voor de algemene beursindex, maar juist kwetsbaar voor één sector, een plotselinge rentebeweging, een illiquide markt of een tekort aan financiering. Het prospectus en de risicorapportage moeten duidelijk maken hoe die blootstellingen worden gemeten.
Een fonds kan bijvoorbeeld maandelijks aanvragen verwerken en daarbij een opzegtermijn hanteren. Sommige structuren kennen een minimumtermijn, een wachtrij of een beperking op opnames als veel beleggers tegelijk willen vertrekken. Dat kan precies gebeuren wanneer de behoefte aan liquiditeit groot is.
Bekijk daarom vóór aankoop drie concrete data: wanneer u een verkoopverzoek mag indienen, tegen welke waarderingsdatum de prijs wordt vastgesteld en wanneer u het geld daadwerkelijk ontvangt. Soms liggen daartussen weken of maanden. Dit is geen detail van de uitvoering, maar een eigenschap van de belegging zelf.
Bij hedgefondsen kunt u te maken krijgen met een beheervergoeding, een prestatievergoeding en kosten die binnen de portefeuille worden gemaakt. De exacte structuur verschilt per fonds.
Bij een prestatievergoeding zijn vooral de voorwaarden belangrijk. Denk aan de berekeningsbasis, een eventueel hoogste eerder bereikte waardepunt (high-water mark), een minimale rendementsdrempel (hurdle rate) en het moment waarop de vergoeding wordt vastgesteld. Een vergoeding die alleen verschuldigd is bij bepaalde prestaties werkt anders dan een doorlopende beheervergoeding, maar beide verlagen het rendement dat voor de belegger overblijft.
Een vaste vuistregel voor beheer- en prestatievergoeding bestaat niet. Lees de actuele fondsdocumentatie.
Een hedgefonds kan beperkingen hebben voor in- en uitstappen, zoals vaste momenten waarop u kunt in- of uitstappen, opzegtermijnen, een lock-up of mogelijkheden om terugbetalingen tijdelijk te beperken. Ook de onderliggende portefeuille kan minder liquide zijn.
Dat kan een verschil creëren tussen de termijn waarop beleggers geld willen terugvragen en de termijn waarop de beheerder posities verantwoord kan verkopen. Dit liquiditeitsrisico is iets anders dan een dagelijkse koersdaling.
Voor het algemene mechanisme gaat u naar Liquiditeitsrisico.
Wanneer een fonds beursgenoteerde en liquide instrumenten bezit, zijn marktprijzen meestal goed beschikbaar. Bij minder liquide of complexe posities kan waardering sterker afhangen van modellen, prijsbronnen of aannames van beheerder en externe waarderingspartijen.
Vraag daarom hoe vaak de intrinsieke waarde wordt vastgesteld, hoe moeilijk verhandelbare posities worden gewaardeerd en welke onafhankelijke controles bestaan.
De Europese AIFM-regels hebben een brede reikwijdte en kunnen onder meer beheerders van hedgefondsen omvatten. Vergunning, registratie en toezicht zijn belangrijk voor de regels rond de beheerder en het fonds, maar betekenen niet dat de gekozen strategie winstgevend of laag-risico is.
Controleer daarom de juridische beheerder, het fonds, de documentatie en de voorwaarden afzonderlijk. Ook een gereguleerd fonds kan verliezen lijden.
Strategierisico. Het beoogde relatieve, macro-, arbitrage- of andere voordeel kan niet uitkomen.
Hefboomrisico. Leverage kan verliezen en liquiditeitsdruk versterken.
Short- en derivatenrisico. Shortposities, opties, futures en swaps hebben eigen uitbetalings-, onderpand- en tegenpartijmechanismen.
Liquiditeitsrisico. U kunt niet altijd op ieder gewenst moment tegen de laatst gerapporteerde waarde uitstappen.
Waarderingsrisico. Complexe of illiquide activa hebben niet altijd een dagelijks observeerbare marktprijs.
Concentratie- en managerrisico. Een fonds kan sterk afhankelijk zijn van een klein aantal posities, modellen of beslissingen van één team.
Kostenrisico. Meerdere kostenlagen kunnen een materieel deel van het bruto resultaat wegnemen.
Een hedgefonds is daarmee geen uniforme tegenhanger van een traditioneel fonds. Twee hedgefondsen kunnen economisch minder op elkaar lijken dan een hedgefonds en een gewoon beleggingsfonds.
Kijk daarom minimaal naar:
het mandaat en de toegestane instrumenten;
long-, short- en leveragegebruik;
liquiditeits- en uitstapvoorwaarden;
waarderingsmethode;
totale kostenlagen;
concentraties en tegenpartijen;
juridische beheerder en toezichtskader.
De rol van hedgefondsen binnen een bredere alternatieve allocatie staat bij alternatieve beleggingen.
