Wie belegt via een scheeps-cv, doet mee aan een onderneming rond de exploitatie van een schip. De inkomsten kunnen komen uit de verhuur of het vervoer van lading, terwijl de kosten onder meer bestaan uit bemanning, onderhoud en financiering. De uitkomst hangt daardoor niet alleen af van de scheepswaarde, maar ook van de scheepvaartmarkt en de afspraken met de andere vennoten.
Voordat u deelneemt, is het belangrijk te weten wat uw rechten zijn, hoe de onderneming gefinancierd is en wat er gebeurt als de exploitatie tegenvalt of het schip moeilijk te verkopen blijkt.
Een CV heeft beherende vennoten en commanditaire of stille vennoten. De beherende vennoten voeren de onderneming. De commanditaire vennoten brengen kapitaal in en bemoeien zich niet met de bedrijfsvoering.
Voor een belegger betekent dit dat u economisch kunt deelnemen zonder zelf de dagelijkse exploitatie van het schip te voeren. Uw precieze rechten, winstverdeling en verplichtingen volgen uit de CV-overeenkomst en overige documentatie.
De KVK beschrijft de commanditaire vennoot als investeerder die alleen geld inbrengt en, binnen die rol, risico loopt met het ingelegde geld. De concrete juridische voorwaarden van de CV blijven daarom belangrijk; de naam stille vennoot is geen vervanging voor het contract.
Een scheepvaartonderneming kan inkomsten krijgen uit bijvoorbeeld charter- of vrachttarieven. Daartegenover staan onder meer bemanning, onderhoud, verzekeringen, brandstof of andere operationele kosten, haven- en beheerkosten en financieringslasten.
Aan het einde van de exploitatie kan ook de verkoopwaarde van het schip een rol spelen. Die restwaarde staat niet vooraf vast. Zij hangt onder meer af van leeftijd en staat van het schip, type, vraag en aanbod, vrachtmarkten, financieringscondities en regelgeving.
Uw resultaat draait dus niet alleen om aankoopprijs versus verkoopprijs. Het ontstaat uit de volledige kasstroom van exploitatie, financiering en uiteindelijke realisatie.
De verhouding tussen eigen vermogen en schuld is een eigenschap van de afzonderlijke Scheeps-CV. De ene structuur kan relatief veel eigen vermogen gebruiken, terwijl een andere sterker met schuld is gefinancierd.
Die financiering beïnvloedt het risico sterk. Meer schuld kan het rendement op het eigen vermogen versterken wanneer de exploitatie goed loopt, maar maakt het eigen vermogen ook gevoeliger voor tegenvallende inkomsten, hogere rente of een lagere scheepswaarde.
Beoordeel daarom:
hoeveel eigen vermogen en schuld wordt gebruikt;
rente, looptijd en aflossingsschema van de financiering;
welke zekerheden financiers hebben;
welke kasstromen eerst naar rente en aflossing gaan;
welke ruimte overblijft voor uitkeringen aan commanditaire vennoten.
Sommige Scheeps-CV's zijn sterk geconcentreerd in één schip of een klein aantal schepen. Dat betekent dat technische problemen, langdurige stilstand, charterproblemen of een ongunstige markt voor precies dat scheepstype zwaar kunnen doorwerken in het resultaat.
Een CV met meerdere schepen kan dat specifieke objectrisico spreiden, maar kan nog steeds sterk afhankelijk zijn van dezelfde scheepvaartmarkt, regio of contractpartijen. Het aantal schepen alleen bewijst daarom geen brede diversificatie.
Vracht- en chartertarieven kunnen veranderen door economische groei, handelsstromen, nieuwe scheepscapaciteit, brandstofkosten, geopolitiek en regelgeving. Een lang chartercontract kan een deel van de inkomsten tijdelijk voorspelbaarder maken, maar voegt tegenpartijrisico toe: de contractpartij moet haar verplichtingen kunnen blijven nakomen.
Bij korte of variabele contracten kan de exploitatie juist sneller reageren op marktprijzen. Welke route gunstiger uitpakt, is niet vooraf vast te stellen.
De geplande looptijd verschilt per Scheeps-CV en kan in de praktijk anders uitpakken wanneer verkoop of herfinanciering eerder of later plaatsvindt dan voorzien. Lees de looptijd daarom uit de voorwaarden van de concrete structuur.
Ook overdracht van een participatie kan aan voorwaarden, toestemming of een beperkte secundaire markt zijn gebonden. Ga dus niet uit van dagelijkse verhandelbaarheid. Controleer de CV-overeenkomst op overdracht, beëindiging, waardering en afwikkeling.
Een schip kan voor langere tijd zijn verhuurd tegen een vooraf afgesproken tarief, maar ook per reis worden ingezet tegen actuele markttarieven. In het eerste geval biedt een lopend contract meer zicht op inkomsten zolang de huurder betaalt. In het tweede geval kan de opbrengst veel sterker schommelen. De brandstofkosten, bemanning, reparaties, havenkosten en perioden zonder vracht of charter moeten uit dezelfde inkomsten worden betaald.
Reken bijvoorbeeld met €1 miljoen aan jaarlijkse opbrengsten en €750.000 aan lopende kosten. Dan blijft €250.000 over vóór rente, belastingen, afschrijving en investeringen. Als de opbrengst 20% daalt bij gelijkblijvende lopende kosten, resteert nog maar €50.000. Het beschikbare bedrag voor financiers en vennoten is daarmee veel sterker gedaald dan de omzet. Het voorbeeld is fictief en zegt niets over een concreet schip.
Schepen hebben periodiek onderhoud nodig en kunnen voor bepaalde inspecties tijdelijk uit de vaart raken. Wanneer de onderneming geld reserveert voor groot onderhoud, kan zij minder uitkeren. Bij een lening op het schip gaan rente en aflossing bovendien vóór een eventuele winstuitkering aan commanditaire vennoten.
Ook de verkoop aan het einde van een project is onzeker. De vraag naar tweedehands schepen, de leeftijd van het schip, strengere milieu-eisen en benodigde investeringen kunnen de prijs beïnvloeden. Als de verkoopprijs tegenvalt, kan een deel van de oorspronkelijk ingelegde som verloren gaan, zelfs wanneer het schip tijdens de exploitatie inkomsten heeft opgeleverd.
Een schip is een fysiek bedrijfsmiddel dat slijt en onderhoud vraagt. Tegelijk kan de marktwaarde stijgen of dalen door vraag naar schepen, bouwkosten, regelgeving en economische omstandigheden.
Een hoge taxatie bij aanvang is daarom geen garantie voor de uiteindelijke verkoopopbrengst. Kijk naar de waarderingsmethode, leeftijd en technische staat, verwachte restwaarde en de gevoeligheid van het financiële plan voor een lagere verkoopprijs.
De AFM noemt deelnemingsrechten in scheepvaart-CV's expliciet als voorbeeld van rechten die bij algemene maatregel van bestuur als beleggingsobject kunnen zijn aangewezen.
Dat betekent dat u niet alleen naar het schip en de CV-vorm moet kijken, maar ook naar de exacte juridische kwalificatie van het aangeboden recht en het toepasselijke toezicht- of vrijstellingsregime. De diepere uitleg staat bij Beleggingsobjecten.
Een AFM-vergunning of vrijstelling is daarbij geen uitspraak over het toekomstige rendement van het schip.
Markt- en vrachtrisico. Charter- of vrachttarieven kunnen sterk veranderen.
Object- en operationeel risico. Schade, onderhoud, stilstand en technische problemen beïnvloeden kosten en inkomsten.
Financieringsrisico. Schuld kan verliezen voor het eigen vermogen versterken en herfinanciering kan duurder of moeilijker worden.
Tegenpartijrisico. Charteraars, financiers, beheerders en andere contractpartijen kunnen uitvallen.
Restwaarderisico. De uiteindelijke verkoopprijs van het schip kan lager zijn dan in het oorspronkelijke plan.
Liquiditeitsrisico. Een participatie in een CV is niet automatisch eenvoudig tussentijds verkoopbaar.
Concentratierisico. Eén schip, één scheepstype of één charterpartij kan een groot deel van de economische uitkomst bepalen.
Structuurrisico. Rechten, rangorde, beheer, kosten en cashflowverdeling volgen uit de CV- en financieringsdocumentatie.
Een Scheeps-CV werkt anders dan direct vastgoed, private equity, een hedgefonds of een beursgenoteerd scheepvaartaandeel. De kasstromen, juridische rechten en uitstapmogelijkheden zijn anders.
Voor de vergelijking met andere alternatieve structuren gebruikt u alternatieve beleggingen.
