Alternatieve beleggingen is geen afzonderlijk financieel product. De term bundelt beleggingen die buiten de gebruikelijke combinatie van beursgenoteerde aandelen, obligaties en traditionele fondsen vallen.
Daaronder kunnen bijvoorbeeld vastgoed, goud, cryptoactiva, private equity, hedgefondsen, crowdfunding, particuliere of zakelijke leningen en beleggingsobjecten vallen. Die categorieën verschillen sterk in eigendom, kasstromen, waardering, liquiditeit en toezicht. Het label alternatief zegt daarom op zichzelf weinig over risico of rendement.
Ontdek welke dienstverlening en mogelijkheden u nodig hebt voordat u een broker kiest.
Dezelfde economische interesse kan via verschillende juridische routes worden ingevuld.
Bij vastgoed kunt u rechtstreeks onroerend goed bezitten, maar ook via een fonds of beursgenoteerde structuur blootstelling krijgen. Bij goud kan het gaan om fysiek metaal, een beursproduct of aandelen van mijnbouwbedrijven. Bij crypto maakt het verschil of u een cryptoactief zelf aanhoudt of via een financieel product blootstelling krijgt.
Begin dus bij de juridische en economische structuur en pas daarna bij het thema waarin u wilt beleggen.
Sommige alternatieve beleggingen kunnen andere rendementsbronnen hebben dan beursgenoteerde aandelen of staatsobligaties. Dat kan voor spreiding relevant zijn, maar de samenhang tussen markten is niet constant en kan tijdens stress veranderen.
Vastgoed kan bijvoorbeeld gevoelig zijn voor rente, financiering en economische groei. Goud heeft geen contractuele kasstroom en kan sterk in prijs bewegen. Private equity blijft uiteindelijk ondernemingsrisico dragen. Crypto kan juist zeer volatiel zijn.
Daarmee is een alternatieve belegging geen automatische hedge en volgt uit het categorie-etiket ook geen vaste portefeuilleweging.
Veel alternatieve beleggingen zijn minder eenvoudig te verhandelen dan een liquide beursnotering. Bij private markten, bepaalde fondsen, projecten of objecten kan uitstappen beperkt zijn tot specifieke momenten of afhankelijk zijn van een koper.
Ook de waardering kan minder direct zijn. Een dagelijkse beurskoers is iets anders dan een periodieke taxatie, fondswaardering of projectwaarde. Een stabiele gepubliceerde waarde betekent daardoor niet automatisch dat het economische risico laag is.
Voor de algemene verkoopbaarheidsrisico's leest u Liquiditeitsrisico.
Een pand, schip, akker of voorraad edelmetaal kan tastbaar zijn, maar u hoeft dat object juridisch niet zelf te bezitten. U kunt een aandeel in een beheermaatschappij, een fondsdeelneming, een lening of een contractueel recht op opbrengst kopen. Die structuur bepaalt wie beslist over onderhoud, financiering, verkoop, taxatie en doorbetaling. Dezelfde vastgoedmarkt kan via verschillende contracten heel andere risico's geven. Voor rechtstreeks en indirect vastgoed gelden bijvoorbeeld andere beslisvragen.
Private equity richt zich op niet-beursgenoteerd ondernemingsvermogen, rechtstreeks of via fondsen. Kapitaal kan langere tijd vastzitten en waardering, kosten en fondsvoorwaarden spelen een grote rol.
Hedgefondsen is eveneens een verzamelnaam. De strategie kan bijvoorbeeld long/short, macro, arbitrage of derivaten gebruiken. Het woord hedge betekent niet dat verlies voor de belegger is afgedekt.
Bij crowdfunding, peer-to-peer lending en zakelijke leningen staat krediet- of projectrisico centraal.
Rente is daar een vergoeding binnen een lening of financieringsstructuur, geen gegarandeerd totaalrendement. Wanbetaling, vertraging, platform- of servicerisico en beperkte verkoopbaarheid kunnen de uiteindelijke uitkomst bepalen.
Bij financiering van facturen verstrekt een belegger of financieringsplatform geld tegen de verwachting dat een afnemer later betaalt. Het economisch risico draait dan niet om een koersgrafiek, maar om de kwaliteit van de debiteur, geldigheid van de vordering, looptijd en wat er gebeurt bij een betwiste of oninbare factuur. Controleer ook of het werkelijk om koop van de vordering, een lening aan het platform of een andere constructie gaat. Een voorbeeld met 1% vergoeding over een korte looptijd is zonder wanbetalingen, kosten en doorlooptijd geen betrouwbaar jaarrendement.
Een beleggingsobject kan een recht of belang in een tastbaar object of project geven. De juridische rechten, beheerstructuur, waardering en aanbieder moeten daarom afzonderlijk worden onderzocht.
Ook nicheconstructies zoals Scheeps CV's hebben hun eigen kasstroom-, financierings-, looptijd- en uitstaprisico. Het feit dat een belegging tastbaar is, maakt haar niet automatisch veiliger.
Neem een belegger die 'in vastgoed' wil investeren. Met een rechtstreeks pand krijgt die verantwoordelijkheid voor aankoop, huurders, onderhoud en verkoop. Een vastgoedfonds bundelt projecten en belegt via een fondsstructuur met eigen beheer- en kostenregels. Een vastgoedobligatie is een lening aan een uitgevende partij, waarbij rente en aflossing afhankelijk zijn van de kredietwaardigheid en contractuele zekerheden. Dezelfde wens om van vastgoed te profiteren leidt dus tot verschillende juridische rechten, kasstromen en verliesroutes. Wie alleen de verwachte percentages vergelijkt, kan ongemerkt een heel ander risico kopen.
Hetzelfde geldt voor goud en crypto: een tastbare baar of overdraagbaar cryptoactief bezit u op een andere wijze dan een beursgenoteerd product of een aandeel in de betreffende sector. De keuze start bij het gewenste type eigendom en pas daarna bij het beleggingsverhaal.
Een alternatieve positie kan zinvol zijn als zij een duidelijk ander risico toevoegt dat u bewust kunt dragen, of wanneer zij aansluit op een specifiek beleggersdoel. Dat moet u toetsen bij tegenvallers: stijgende rente, dalende vraag, kredietverliezen of een situatie waarin u onverwacht geld nodig heeft. Een extra vermogenscategorie is niet automatisch een extra bron van spreiding als achter verschillende contracten dezelfde vastgoedmarkt, economische cyclus of financieringsbron schuilgaat.
Twee beleggingen met hetzelfde verwachte jaarrendement hoeven niet even aantrekkelijk te zijn wanneer de ene dagelijks kan worden verkocht en de andere vijf jaar vastzit. Een niet-beursgenoteerde fondswaarde kan lang weinig bewegen omdat hij slechts periodiek wordt vastgesteld, terwijl een beurskoers dagelijks schommelt. Dat is geen bewijs dat het eerste onderliggende actief minder risicovol is. Een extra rendementseis voor illiquiditeit is een persoonlijke afweging, geen universeel percentage. Reserveer geld voor uitgaven die niet kunnen wachten buiten beleggingen met onzekere uitstapmomenten.
Leg bij iedere alternatieve route dezelfde basisvragen langs:
wat bezit u juridisch en economisch?
waar komen mogelijke inkomsten of waardestijging vandaan?
hoe wordt de waarde vastgesteld?
wanneer en tegen welke voorwaarden kunt u uitstappen?
welke kosten- en financieringslagen bestaan er?
welke tegenpartij-, krediet-, markt- en operationele risico's draagt u?
welke vergunning, productdocumentatie of andere bescherming is daadwerkelijk van toepassing?
hoe gedraagt de belegging zich in combinatie met de rest van uw portefeuille?
Voor de rol van alternatieve producten binnen een plan gaat u verder naar Waarom beleggen in alternatieve beleggingen?.
