Hefboomproduct is een verzamelnaam, geen éénvormig contract. Een turbo, sprinter, speeder en CFD kunnen allemaal een grotere marktblootstelling geven dan het bedrag dat u aanvankelijk inzet, maar ze zijn juridisch en technisch niet hetzelfde product.
Begin daarom niet bij de grootte van de hefboom. Begin bij de structuur: wat is het contract of effect, wie is de uitgevende of contractuele partij, hoe wordt de waarde berekend, welke barrière of marginregel geldt en wanneer kan de positie automatisch eindigen?
Bekijk de geselecteerde aanbieders of onderzoek welke dienstverlening en functies u nodig hebt.
De keuzehulp helpt u uw uitvoeringswensen te ordenen.
Een hefboom vergroot de gevoeligheid van uw eigen kapitaal voor een beweging van de onderliggende markt. U financiert of betaalt niet de volledige economische blootstelling zelf.
Bij een longpositie werkt een gunstige koersbeweging daardoor relatief sterk door in uw eigen inzet. Een ongunstige beweging doet hetzelfde in de andere richting. Hefboom is dus geen rendementsbron; het verandert de verhouding tussen uw eigen kapitaal en de marktblootstelling.
Voor de risicoverdieping gaat u naar Risico's van hefboomwerking.
Bij beursgenoteerde turbo-achtige producten koopt u een uitgegeven effect met eigen voorwaarden, zoals financieringsniveau, ratio en stop-loss- of knock-outniveau. De uitgevende instelling en productspecificaties bepalen hoe de waarde en beëindiging werken.
Een CFD is daarentegen een contract met een aanbieder waarin het prijsverschil van een onderliggende markt financieel wordt verrekend. Daarbij spelen margin, financieringskosten, uitvoeringsvoorwaarden en de contractuele CFD-route een eigen rol.
Dat beide productgroepen een hefboom kunnen hebben, betekent niet dat eigendom, tegenpartijstructuur, beëindiging en bescherming hetzelfde werken.
Neem een vereenvoudigd long-turboscenario zonder ratio, spread, financieringsaanpassing, dividendcorrectie of andere productvoorwaarden:
koers onderliggende waarde: €100;
financieringsniveau: €80;
theoretisch verschil: €20.
In deze vereenvoudiging is €20 de waarde die resteert na aftrek van het financieringsniveau. De werkelijke prijs van een turbo kan daarnaast worden beïnvloed door de ratio, spread, financieringskosten, eventuele valutaomrekening, dividendaanpassingen en productspecifieke voorwaarden.
Het rekenschema €100 − €80 = €20 blijft dus nuttig om het financieringsmechanisme te zien, maar het is geen complete prijsformule voor ieder hefboomproduct.
Stel opnieuw vereenvoudigd dat een positie op dat moment een hefboom van 5 heeft. Een beweging van de onderliggende waarde van 1% zou dan, als alle andere relevante factoren gelijk blijven, ongeveer 5% in de waarde van uw eigen positie kunnen doorwerken.
Dat is een eerste-orde illustratie, geen vaste uitkomst. De hefboom kan tijdens de looptijd veranderen. Bij turbo-achtige producten verschuiven onderliggende koers en financieringsniveau ten opzichte van elkaar; bij andere contracten werkt de hefboom via margin. Kosten, spreads, ratio's, barrières en gapping kunnen de werkelijke uitkomst verder veranderen.
Veel turbo-achtige producten hebben een stop-loss- of knock-outniveau. Wordt de relevante barrière bereikt, dan kan het product worden beëindigd. De resterende waarde hangt af van het specifieke product en de afwikkelingsvoorwaarden. Bij sommige constructies kan weinig of geen restwaarde overblijven.
Daarmee is de barrière geen algemene garantie dat iedere belegger in ieder hefboomproduct maximaal zijn oorspronkelijke inzet kan verliezen. Ook CFD's werken met andere beschermings- en marginregels dan beursgenoteerde turbo's.
Bij snelle koerssprongen kan uitvoering bovendien afwijken van het prijsverloop dat u op het scherm verwacht. Lees daarvoor Gapping en slippage.
De aanbieder financiert bij veel hefboomconstructies economisch een deel van de blootstelling. Dat is niet kosteloos. Hoe de financieringscomponent in de productwaarde wordt verwerkt verschilt per product.
Let behalve op de zichtbare hefboom daarom ook op:
financieringsniveau en eventuele dagelijkse aanpassing;
spread tussen bied- en laatprijs;
ratio of contractgrootte;
valutaomrekening;
eventuele product- of transactiekosten;
looptijd of open-endkarakter;
barrier/stop-loss/knock-out;
regels bij corporate actions en dividend.
Een hoge hefboom met een kleine spread kan nog steeds een ongunstige totale structuur hebben als financiering, barrière of liquiditeit niet bij uw doel passen.
Met veel hefboomproducten bestaat zowel een long- als shortvariant. Long geeft blootstelling aan een stijging van de onderliggende markt; short aan een daling.
Een shortpositie via een derivaat is iets anders dan rechtstreeks aandelen lenen en verkopen. De contract- of productvoorwaarden bepalen uw exposure en kosten. Voor het bredere mechanisme leest u Short-selling risico's.
Voor particuliere CFD-klanten gelden Nederlandse productinterventiemaatregelen over onder meer maximale hefboom, margin close-out, bescherming tegen een negatief saldo op de CFD-rekening en gestandaardiseerde risicowaarschuwingen. Ook bepaalde handelsbonussen zijn verboden.
Bij het aanbieden van turbo's in Nederland gelden afzonderlijke AFM-beperkingen over onder meer de maximale hefboom, risicowaarschuwingen en bonussen. Trek de CFD-regels daarom niet zonder meer door naar ieder uitgegeven hefboomproduct.
Deze maatregelen beperken enkele specifieke risico's. De waarde van een turbo kan bij het bereiken van de barrière alsnog grotendeels of volledig verdwijnen; ook financiering en de actuele verkoopprijs blijven van belang.
Stel dat een product een economische blootstelling van € 5.000 vertegenwoordigt terwijl u € 1.000 inzet. Bij een zuiver lineaire beweging van 2% van de onderliggende waarde ontstaat een waardeverandering van € 100 vóór productkosten. Ten opzichte van de eigen inzet is dat 10%. In de praktijk kan het verloop afwijken door de productprijs, een bewegend financieringsniveau, een barrière of een afwijkende bied-laatspread. Bij een knock-out kan de positie zelfs eindigen voordat de onderliggende markt zich herstelt.
Bekijk daarom niet alleen het getoonde hefboomgetal. Controleer bij de uitgevende instelling de actuele essentiële-informatiedocumenten, financieringskosten, handelsuren en voorwaarden voor eventuele restwaarde. Wie vooral een lange termijnpositie zoekt, moet meewegen of doorlopende financiering en een knock-outrisico überhaupt bij die periode passen.
Controleer vóór u twee producten vergelijkt:
Productvorm: effect, CFD of ander derivatencontract.
Onderliggende waarde: welk marktrisico neemt u?
Hefboommechanisme: financieringsniveau, margin of een andere structuur.
Automatische beëindiging: barrière, knock-out of margin close-out.
Maximaal verlies en restschuld: wat volgt werkelijk uit dit specifieke contract en de toepasselijke retailbescherming?
Kosten: spread, financiering, transacties en overige aanpassingen.
Tegenpartij/uitgever: op welke partij heeft u een aanspraak?
Exit: beursorder, contractsluiting of automatische beëindiging.
Voor CFD's gaat u verder naar CFD's. Wilt u de verschillende derivaten eerst op hoofdlijnen naast elkaar zetten, lees dan Derivaten.
