Een CFD (contract for difference) is een derivatencontract waarbij u met een aanbieder het prijsverschil van een onderliggende markt verrekent. U koopt daarbij niet het aandeel, de index, valuta of grondstof zelf. Uw rechten, kosten, uitvoering en bescherming volgen uit het CFD-contract en de rekening waarop u handelt.
Dat onderscheid is praktisch belangrijk. Een CFD op een aandeel geeft geen aandeelhouderspositie en een CFD op bitcoin is geen bitcoin in een eigen wallet.
Bekijk de geselecteerde aanbieders of onderzoek welke dienstverlening en functies u nodig hebt.
Bij een long-CFD is een stijging van de relevante prijs gunstig en een daling ongunstig. Bij een short-CFD is dat omgekeerd. Bij sluiting van de positie wordt het prijsverschil volgens de contractspecificaties verrekend, samen met kosten en eventuele andere contractuele aanpassingen.
De uiteindelijke uitkomst kan onder meer worden beïnvloed door:
openings- en sluitingsprijs;
contractgrootte;
spread en eventuele commissie;
financieringskosten bij posities die langer openstaan;
valutaomrekening;
dividend- of corporate-actionaanpassingen waar van toepassing;
slippage en gapping;
margin close-out.
Stel als vereenvoudigd rekenvoorbeeld dat één CFD in deze contractspecificatie één aandeel vertegenwoordigt.
U opent 100 CFD's bij een onderliggende koers van €50. De notionele marktblootstelling is dan €5.000.
U sluit de longpositie later op €53. Het bruto prijsverschil is €3 per contract, dus:
100 × €3 = €300 bruto resultaat.
Daar gaan in de praktijk nog relevante kosten en aanpassingen vanaf, zoals spread, eventuele commissie, financieringskosten en valuta-effecten. Bij een daling werkt het prijsverschil in de andere richting.
De €5.000 is dus de marktblootstelling, niet automatisch het bedrag dat u als margin moet reserveren.
Een CFD wordt doorgaans op margin verhandeld. U hoeft daardoor niet de volledige notionele waarde als eigen geld te blokkeren.
Stel in hetzelfde rekenvoorbeeld dat de benodigde margin €500 zou zijn. Een bruto prijsbeweging van €300 is dan groot ten opzichte van de gereserveerde €500. Dat is de kern van hefboomwerking: dezelfde onderliggende prijsbeweging raakt uw eigen kapitaal relatief sterker.
De concrete marginpercentages en maximale hefboom hangen af van de onderliggende categorie, de klantstatus en de toepasselijke regels. Gebruik daarom geen algemene hefboomfactor alsof die voor ieder CFD-contract gelijk is.
Meer over het mechanisme leest u bij Risico's van hefboomwerking.
Bij een aandelen-CFD heeft u geen gewoon aandeel in de onderneming en dus niet automatisch de rechten die bij direct aandeelhouderschap horen. Eventuele dividendgerelateerde bedragen worden contractueel verwerkt; dat is niet hetzelfde als rechtstreeks dividend ontvangen als aandeelhouder.
Bij een index-CFD bezit u evenmin de aandelen uit de index. Een grondstoffen-CFD geeft geen vat olie of hoeveelheid goud in bewaring. De onderliggende markt is de referentie voor de financiële afrekening.
Dit verschil werkt ook door bij overdracht: een CFD-positie wordt in beginsel gesloten volgens de contractroute; u boekt niet simpelweg een onderliggend effect naar een andere effectenrekening over.
Met CFD's kunt u doorgaans zowel long als short blootstelling nemen. Een short-CFD is contractueel iets anders dan effecten lenen, ze verkopen en later terugkopen.
Daardoor verschillen onder meer kosten, tegenpartij, margin en bescherming. Voor het risico van negatieve blootstelling in bredere zin leest u Short-selling risico's.
CFD's worden veelal buiten een centrale effectenbeurs als bilateraal contract met de aanbieder aangeboden. Daardoor zijn orderuitvoering, prijsbronnen, spreads, financiering en belangenconflicten onderdeel van de beoordeling van de CFD-dienst.
Dat betekent niet dat een aanbieder automatisch tegen iedere klantpositie speculeert. Wel moet u begrijpen hoe orders worden uitgevoerd, welke prijzen worden gebruikt en welke partij uw contractuele tegenpartij is.
Ook een krappe spread op het scherm betekent niet dat u in een snelle markt altijd op dat niveau kunt sluiten. Zie Gapping en slippage.
Bij CFD's kunnen onder meer deze kosten voorkomen:
bied-laatspread;
transactievergoeding of commissie, afhankelijk van product en aanbieder;
overnight-/financieringskosten;
valutaomrekening;
marktdata of accountkosten waar van toepassing;
contractuele dividend- of andere aanpassingen.
“Geen commissie” betekent dus niet dat CFD-handel kosteloos is. Voor een vergelijking is het nodig de kosten te koppelen aan uw positieomvang en houdduur.
Voor retail-CFD's die in of vanuit Nederland worden aangeboden gelden productinterventiemaatregelen. Daaronder vallen:
grenzen aan de maximale hefboom;
margin close-out;
bescherming tegen restschuld;
een gestandaardiseerde risicowaarschuwing met het verliespercentage van retailrekeningen;
een verbod op bonussen of andere voordelen die klanten moeten aanzetten tot CFD-handel.
Deze maatregelen begrenzen bepaalde risico's, maar beschermen niet tegen marktverlies. U kunt nog steeds uw voor CFD-handel beschikbare kapitaal verliezen.
De aanbiederspecifieke verliespercentages uit verplichte waarschuwingen veranderen in de tijd. Het actuele percentage vindt u in de risicowaarschuwing van de aanbieder.
Bij CFD-handel voor particuliere klanten begrenzen de Nederlandse productinterventieregels de hefboom en bevatten ze regels voor het sluiten van verlieslatende posities. De bescherming tegen een negatief saldo geldt op het niveau van de CFD-handelsrekening. Volgens de toelichting van ESMA is de aansprakelijkheid voor CFD-posities op zo'n rekening daarmee begrensd tot de middelen die voor die CFD-rekening zijn bestemd. Dat voorkomt niet dat u het volledige voor CFD's gereserveerde saldo kunt verliezen.
Een margin close-out is bovendien geen gegarandeerde verkoop tegen één exacte prijs. Bij een koerssprong kan de uitvoering veel slechter zijn dan vlak vóór die beweging. Ook kan een partij een order later of tegen een andere prijs uitvoeren dan een koersscherm deed verwachten. Controleer welk document de bescherming beschrijft en op welke juridische rekening en aanbieder die van toepassing is.
Een gewone stop-loss activeert een order wanneer een trigger wordt geraakt. Bij een snelle koerssprong kan de eerst beschikbare uitvoeringsprijs slechter zijn dan het stopniveau.
Sommige aanbieders hebben aanvullende ordervormen met andere voorwaarden, maar daar kunnen kosten en beperkingen aan zitten. Een standaard stop is daarom geen garantie op een vooraf exact vastgelegd verlies.
Veel bekende CFD-routes hebben geen klassieke vaste expiratiedatum zoals een beursfuture, maar dat is geen universele definitie van ieder contract dat als CFD wordt aangeboden. Productvoorwaarden, onderliggende markt, corporate actions en eventuele futures-gebaseerde referenties kunnen de looptijd of aanpassingen beïnvloeden.
Controleer dus de concrete contractspecificaties in plaats van “CFD's lopen nooit af” als algemene regel te gebruiken.
Wie een aandeel jarenlang wil aanhouden en aandeelhoudersrechten belangrijk vindt, krijgt met een echte aandelenpositie iets anders dan met een CFD. Een CFD is doorgaans een korter aangehouden contractpositie waarbij prijsblootstelling, tegenpartij en financieringskosten bepalend zijn. Voor een afdekking kan ook een optie of future relevant zijn, maar daarvoor gelden weer andere verplichtingen en afwikkelregels.
Een concreet kostenvoorbeeld laat zien waarom de houdperiode meetelt. Neem een fictieve positie met € 10.000 prijsblootstelling en een financieringslast van 0,02% per dag over die blootstelling. Bij zeven dagen komt dat, als de dagelijkse grondslag gelijk blijft, uit op 7 × € 2 = € 14. Daar komen eventuele spread, commissie en valutaomrekening bij. Het percentage is verzonnen ter illustratie; de echte berekeningsbasis en tarieven hangen af van aanbieder en instrument.
Bekijk voor u handelt niet alleen de grafiek, maar ook de contractuele voorwaarden voor een long- en een shortpositie, financiering over het weekend, corporate actions, beschikbare ordertypes en hoe het sluiten buiten normale handelsuren verloopt.
juridische aanbieder en toezichtsroute;
onderliggende waarde en prijsbron;
contractgrootte;
margin en maximale toegestane hefboom;
spread, commissie en financieringskosten;
valuta- en dividendaanpassingen;
margin-close-outregel;
bescherming tegen restschuld voor uw klantcategorie;
handelsuren en gaps rond marktopeningen;
ordertypes en uitvoeringsbeleid;
procedure bij klachten en storingen.
CFD's zijn complexe instrumenten. Bij niet-geadviseerde dienstverlening hoort een passendheidsbeoordeling op kennis en ervaring bij deze productcategorie.
Wilt u eerst de verschillende contractvormen naast elkaar begrijpen, lees dan Derivaten. Voor de werking van orders gaat u naar Ordertypes en handelsopties.
