Een mixfonds, ook wel multi-assetfonds genoemd, combineert meerdere beleggingscategorieën binnen één fonds. Vaak gaat het om aandelen en obligaties, maar het mandaat kan ook liquiditeiten, vastgoed of andere blootstellingen toestaan.
Een mixfonds heeft niet automatisch een ‘gemiddeld’ risico. Beslissend is hoe het fonds de categorieën verdeelt, hoeveel vrijheid de beheerder heeft om die verdeling te veranderen en welke risico's in de onderliggende beleggingen zitten.
Bekijk de geselecteerde aanbieders of onderzoek welke dienstverlening en functies u nodig hebt.
De keuzehulp helpt u uw uitvoeringswensen te ordenen.
Als deelnemer bezit u een participatie in het mixfonds. Het fonds bezit of gebruikt vervolgens de beleggingen die binnen het mandaat zijn toegestaan.
Daarmee werkt een mixfonds praktisch anders dan een portefeuille die u zelf uit losse aandelen-, obligatie- en andere fondsen samenstelt. De allocatie en het onderhoud daarvan liggen binnen de fondsstructuur. U kiest het fondsmandaat; de beheerder of de vastgelegde methode bepaalt vervolgens hoe de portefeuille binnen dat kader wordt ingericht.
Voor de algemene fondsmechaniek leest u Beleggingsfondsen.
Niet ieder mixfonds beheert de verdeling op dezelfde manier.
Bij een strategische allocatie werkt het fonds rond een langetermijnverdeling of bandbreedtes. Marktbewegingen kunnen de feitelijke gewichten laten afwijken, waarna het fonds volgens zijn regels kan herbalanceren.
Bij een tactische allocatie krijgt de beheerder meer ruimte om gewichten te wijzigen op basis van zijn marktvisie, binnen de grenzen van het mandaat.
Bij een doelrisico- of profielmodel wordt de portefeuille ingericht rond een bepaald risiconiveau of een door de aanbieder gebruikt profiel. Labels als defensief, neutraal en offensief zijn daarbij conventionele profielnamen, geen universele definities. Twee fondsen met hetzelfde label kunnen verschillende aandelen-, obligatie- en alternatieve blootstellingen hebben.
Een profiel als defensief of offensief krijgt pas betekenis als u naar de feitelijke portefeuille, de bandbreedtes en de onderliggende risicobronnen kijkt. Eén vast aandelen- of obligatiepercentage is daarvoor onvoldoende.
Een voordeel van de structuur is dat de allocatie binnen het fonds kan worden onderhouden zonder dat u zelf iedere onderliggende positie hoeft te verhandelen.
Dat betekent niet dat herbalanceren extra rendement garandeert. Het is in de eerste plaats een manier om de portefeuille terug te brengen richting het vastgelegde beleid. Bij een tactisch fonds kan een wijziging juist voortkomen uit een actieve marktbeslissing.
Wilt u het mechanisme achter herbalanceren zelf begrijpen, lees dan Herbalanceren van uw portefeuille.
Een mixfonds kan verschillende categorieën combineren, maar daarmee is brede spreiding niet automatisch bewezen. Een fonds kan bijvoorbeeld veel aandelen bevatten die sterk op dezelfde regio of sector zijn gericht. Ook obligaties kunnen gezamenlijk gevoelig zijn voor dezelfde rente- of kredietbeweging.
De vraag is daarom niet alleen hoeveel categorieën in het fonds zitten, maar welke economische risicobronnen werkelijk worden gecombineerd.
Meer daarover leest u bij Diversificatie.
Aandelenrisico. Het aandelengewicht kan voor aanzienlijke koersschommelingen zorgen.
Renterisico en kredietrisico. Obligatieposities kunnen dalen door renteveranderingen of verslechterende kredietkwaliteit.
Valutarisico. Internationale beleggingen kunnen valutablootstelling toevoegen.
Concentratierisico. Meerdere categorieën sluiten een sterke concentratie in regio's, sectoren of beheerstijlen niet uit.
Beheerrisico. Bij actieve en tactische fondsen kunnen allocatie- of selectiebeslissingen ongunstig uitpakken.
Liquiditeitsrisico. De verhandelbaarheid van onderliggende beleggingen en de fondsregels bepalen hoe soepel in- en uitstappen werkt.
Een profielnaam of een verdeling uit het verleden is dus geen garantie voor het toekomstige risicopatroon.
Een mixfonds bundelt allocatie, selectie en onderhoud in één product. Dat kan de administratie eenvoudiger maken. Daar staat tegenover dat u minder rechtstreeks bepaalt welk afzonderlijk fonds of instrument binnen iedere categorie wordt gebruikt.
Wie zelf meerdere fondsen combineert, houdt meer controle over de bouwstenen en kan kosten, aanbieders of stijlen per categorie kiezen. U moet dan ook zelf de totale allocatie bewaken en zo nodig herbalanceren.
De structuur alleen maakt de ene route niet beter dan de andere. Het verschil zit vooral in waar de allocatiebeslissing en het onderhoud worden uitgevoerd.
Een mixfonds kan kosten bevatten voor beheer, administratie, transacties en eventueel onderliggende fondsen of instrumenten. Daarnaast kan de beleggingsdienstverlener eigen kosten rekenen.
Een zichtbaar kostenpercentage krijgt pas betekenis als duidelijk is welke kostenlagen erin zitten. Vergelijk kosten in samenhang met het mandaat en de manier waarop het fonds wordt uitgevoerd. Zie Kostenbeheersing in beleggen.
Neem een illustratief fonds dat begint met 60% aandelen en 40% obligaties. Stijgen de aandelen met 25% terwijl de obligaties onveranderd blijven, dan verschuift de waarde van €60 en €40 naar €75 en €40. De nieuwe verhouding is ongeveer 65,2% aandelen tegenover 34,8% obligaties. Als het fonds volgens zijn mandaat teruggaat naar 60/40, moet het een deel van de aandelenblootstelling afbouwen en de obligatieblootstelling verhogen. Dit kan binnen de fondsportefeuille gebeuren zonder dat u zelf een order plaatst.
Herbalanceren gaat dus over het beheersen van risicogewichten, niet over het automatisch kopen van toekomstige winnaars. Een fonds met brede bandbreedtes kan zulke verschuivingen langer laten bestaan; een tactische beheerder kan de verdeling juist bewust wijzigen. De actuele factsheet laat zien hoe dicht het fonds bij zijn beleidsgewichten staat, maar het prospectus geeft de formele bewegingsruimte aan.
Aandelen en obligaties vormen niet onder alle omstandigheden een perfecte tegenbeweging. Wanneer inflatieverwachtingen en marktrentes snel stijgen, kunnen zowel aandelenwaarderingen als langlopende obligaties onder druk komen. Een defensieve profielnaam voorkomt dan geen verlies. Een mixfonds met veel bedrijfsobligaties kan bovendien indirect blootstaan aan dezelfde economische verslechtering die ook de aandelenportefeuille raakt.
Kijk daarom naar de slechtste historische periodes, rentegevoeligheid, kredietkwaliteit en eventuele afdekking. Historische stresstesten bewijzen niet wat bij een volgende crisis zal gebeuren; ze maken vooral zichtbaar welke samenloop van risico's de portefeuille volgens de huidige structuur kan hebben.
Stel dat een kant-en-klaar mixfonds 0,85% jaarlijkse productkosten heeft en een zelf samengestelde combinatie van twee fondsen op gewogen basis 0,25%. Op €10.000 is het verschil bij gelijkblijvende grondslag €60 per jaar vóór eventuele verschillen in orderkosten, rekeningkosten en rendement. Bij zelf combineren moet u echter ook de allocatie controleren, herwegen en transacties regelen. Het juiste vergelijkingspunt is niet alleen de laagste procentuele vergoeding, maar de volledige netto uitvoering van hetzelfde beoogde risicobeleid.
Sommige mixfondsen beleggen in andere fondsen. Ga dan na of het getoonde kostenpercentage die onderliggende productlagen omvat, en of er prestatievergoedingen of uitzonderlijke kosten kunnen bijkomen. Vergelijk alleen dezelfde kostenbegrippen en dezelfde peildatum.
Lees de fondsdocumentatie en, waar van toepassing, het Essentiële-informatiedocument op ten minste:
Een mixfonds neemt zo een deel van de portefeuillebouw uit handen. U moet nog steeds begrijpen welk beleid u via dat ene fonds koopt.
