Een future is een gestandaardiseerd termijncontract. Koper en verkoper gaan een verplichting aan rond een onderliggende waarde volgens vooraf vastgelegde contractspecificaties. Anders dan bij een gekochte optie hebben beide kanten van een futurepositie contractuele verplichtingen.
De beurs bepaalt onder meer de contractgrootte, afloopmaand, tick size en wijze van afwikkeling. Wie een future wil begrijpen, moet daarom niet beginnen bij de ingelegde margin maar bij de totale contractuele blootstelling.
Bekijk de geselecteerde aanbieders of onderzoek welke dienstverlening en functies u nodig hebt.
Een futurespecificatie bevat onder meer:
de onderliggende waarde;
de contractgrootte of multiplier;
de genoteerde prijs en minimale prijsstap;
de afloopmaand en laatste handelsdag;
de wijze van settlement;
margin- en clearingregels.
Futures bestaan op onder meer aandelenindices, renteproducten, valuta en grondstoffen. Het contractmechanisme is vergelijkbaar, maar het economische risico van bijvoorbeeld een aandelenindexfuture is iets anders dan dat van een olie- of rentefuture.
Voor een future betaalt u doorgaans niet vooraf de volledige economische contractwaarde. U moet margin aanhouden als financiële zekerheid voor de verplichtingen uit de positie.
Daardoor kan de margin ten onrechte aanvoelen als de volledige “inleg”. Voor het risico is de notionele contractwaarde echter belangrijker. Een relatief klein marginbedrag kan een veel grotere marktblootstelling ondersteunen.
Brokers en beurzen kunnen verschillende initial- en maintenance-marginvereisten hanteren en deze aanpassen wanneer marktrisico verandert.
Stel als zuiver rekenvoorbeeld dat één future een economische blootstelling van €50.000 vertegenwoordigt en dat u €5.000 aan initial margin moet aanhouden.
Een beweging van de onderliggende blootstelling van 1% komt dan rekenkundig overeen met €500 winst of verlies vóór transactiekosten en andere effecten. Ten opzichte van €5.000 margin is €500 gelijk aan 10%.
Dit betekent niet dat iedere future een hefboom van 10 heeft of dat marginvereisten vast zijn. Contractgrootte, koers, volatiliteit en marginregels verschillen per markt en kunnen tijdens de positie veranderen. Het voorbeeld laat alleen zien waarom u risico niet moet meten aan het gereserveerde marginbedrag alleen.
Een belangrijk futuresmechanisme is mark-to-market. De beurs stelt een dagelijkse settlementprijs vast. Open posities worden tegen die settlement afgerekend: winst en verlies worden via variation margin aan rekeningen toegevoegd of ervan afgeschreven.
Daalt uw rekeningwaarde door verliezen onder de vereiste margin, dan kan aanvullende dekking nodig zijn of kan de positie worden verkleind of geliquideerd volgens de regels van broker en clearingketen.
Een verlies blijft daardoor niet tot de einddatum een theoretische min. Het kan tijdens de looptijd al directe gevolgen hebben voor beschikbare cash en uw mogelijkheid de positie open te houden.
Niet iedere future eindigt hetzelfde. Sommige contracten worden in geld afgerekend. Andere kunnen onder de contractspecificaties tot fysieke levering leiden als een positie tot in de relevante leveringsfase wordt aangehouden.
Wie vóór afloop uit een future stapt, doet dat doorgaans door een tegengestelde positie in hetzelfde contract in te nemen. Wie blootstelling wil voortzetten naar een latere afloopmaand kan een positie rollen: het aflopende contract sluiten en een later contract openen. Dat is een nieuwe transactie met nieuwe marktprijzen en kosten; rollen garandeert geen neutrale overgang.
Controleer daarom ruim vóór de laatste handels- en eventuele notice-/leveringsdata wat uw broker met open posities doet.
Een future kan worden gebruikt om een bestaand economisch risico af te dekken. Een producent kan bijvoorbeeld een toekomstige grondstoffenprijs willen vastleggen; een portefeuillebeheerder kan via een indexfuture tijdelijk marktblootstelling aanpassen.
Dezelfde future kan ook zonder onderliggende positie worden gebruikt om directionele blootstelling te nemen. Het contract is hetzelfde, maar de functie binnen de totale portefeuille verschilt.
Een hedge is bovendien niet automatisch perfect. Contractgrootte, looptijd en onderliggende referentie kunnen afwijken van het risico dat u probeert af te dekken.
Hefboomrisico. De notionele waarde kan veel groter zijn dan de aangehouden margin. Kleine marktbewegingen kunnen daardoor groot uitpakken ten opzichte van uw eigen kapitaal.
Margin- en liquidatierisico. Veranderende koersen of marginvereisten kunnen extra cash vereisen. Een broker kan onder voorwaarden posities sluiten als dekking onvoldoende is.
Gap- en uitvoeringsrisico. Koersen kunnen snel verspringen en een order hoeft niet op het verwachte niveau te worden uitgevoerd. Zie Gapping en slippage.
Basisrisico. Bij een hedge kan de future niet exact hetzelfde bewegen als het economische risico dat u afdekt.
Looptijd- en rolrisico. Een future loopt af. Een vervolgcontract kan tegen een andere prijsstructuur noteren.
Settlement-/leveringsrisico. Wie de contractspecificaties of brokerdeadlines niet kent, kan onverwacht in een afwikkelingsproces terechtkomen.
Een futurescontract heeft een contractmaand en een afgesproken laatste handels- of afwikkeldag. Een positie die u langer wilt aanhouden dan die looptijd, kunt u niet simpelweg in hetzelfde contract laten doorlopen. Vaak moet u de bestaande future sluiten en een nieuwe serie openen. Dat heet doorrollen. Door prijsverschillen tussen contractmaanden, transactiekosten en de manier waarop de curve is opgebouwd, kan het rendement afwijken van de directe verandering van de actuele spotprijs.
Bij fysieke levering kan het laten aflopen van een contract bovendien een verplichting tot leveren of afnemen betekenen. Bij cash-settlement volgt een geldafrekening volgens de contractspecificatie. Controleer daarom naast de margin ook de laatste handelsdag, de afwikkelwijze, de contractgrootte en de tickwaarde. Eurex publiceert deze kenmerken in zijn officiële contractspecificaties. Die informatie is een voorbeeld van wat u bij de voor u relevante beurs en het exacte product moet controleren.
Futures vallen onder de complexe financiële instrumenten waarvoor bij niet-geadviseerde dienstverlening een passendheidsbeoordeling op kennis en ervaring relevant is. Producttoegang, margin en handelsrechten zijn daarom geen universele brokerfeature die voor iedere klant automatisch beschikbaar is.
Controleer vóór een order:
contractcode en afloopmaand;
multiplier/notionele waarde;
tick value;
initial en maintenance margin;
handels- en settlementtijden;
cash- of fysieke settlement;
laatste handelsdag en brokerdeadlines;
transactiekosten en marktdata;
wat er gebeurt bij onvoldoende margin.
Voor het bredere hefboommechanisme leest u Risico's van hefboomwerking. Voor orderuitvoering gaat u naar Ordertypes en handelsopties. Andere contractvormen staan bij Derivaten.
