Portefeuillebouw brengt verschillende beleggingen en risicobronnen samen. Assetallocatie, diversificatie, correlatie, concentratie en herbalanceren beantwoorden daarbij verschillende vragen. Samen geven ze een beter beeld van de structuur dan één risicogetal ooit kan doen.
Geen van deze technieken garandeert kapitaalbehoud. Ze helpen wel om zichtbaar te maken waar risico zit, hoeveel gewicht bepaalde blootstellingen krijgen en wanneer de portefeuille afwijkt van het gekozen uitgangspunt.
Ontdek welke dienstverlening en mogelijkheden u nodig hebt voordat u een broker kiest.
Assetallocatie verdeelt de portefeuille over categorieën zoals aandelen, obligaties, liquiditeiten en eventueel andere beleggingen. Daarmee bepaalt u in belangrijke mate aan welke economische en marktrisico’s de portefeuille blootstaat.
Een zwaar aandelengewicht reageert doorgaans anders op groei, winstverwachtingen en marktschokken dan een portefeuille met veel kortlopende obligaties of cash. Er bestaat geen verhouding die voor iedere belegger juist is. Doel, horizon, liquiditeitsbehoefte en verliescapaciteit verschillen.
Ook de bekende claim dat assetallocatie ongeveer 90% van ‘het rendement’ zou verklaren vraagt nuance. Klassiek onderzoek naar strategische allocatie keek onder meer naar de variatie van portefeuillerendementen door de tijd. Dat is niet hetzelfde als stellen dat een vaste 90% van het uiteindelijke rendement door assetallocatie wordt veroorzaakt. Een latere analyse van de oorspronkelijke onderzoeksvraag staat in Ibbotson en Kaplan (2000).
De afzonderlijke keuzes staan uitgewerkt bij Asset Allocatie.
Diversificatie spreidt blootstelling over beleggingen, sectoren, regio’s of andere risicobronnen. Een probleem bij één bedrijf of een smalle markt hoeft daardoor minder zwaar op de totale portefeuille te drukken.
Het aantal regels in een portefeuille is daarvoor geen betrouwbare maat. Twintig technologieaandelen kunnen sterk aan dezelfde factoren zijn blootgesteld. Een fonds met veel posities kan eveneens geconcentreerd zijn in één sector, land, factor of valuta.
Brede marktstress kan bovendien veel beleggingen tegelijk raken. Spreiding kan specifieke concentraties verkleinen, maar beschermt niet gegarandeerd tegen een marktbrede daling. Zie Diversificatie en Concentratierisico voor die twee kanten van dezelfde analyse.
Correlatie beschrijft hoe rendementen in een gekozen dataset samen bewogen. Een correlatie van +1 staat in die meting voor perfecte positieve samenhang; -1 voor perfecte negatieve samenhang.
Historische correlaties zijn niet vast. De uitkomst hangt af van de gekozen periode en meetfrequentie en kan veranderen wanneer marktomstandigheden omslaan. Een lage historische correlatie is daarom nuttige informatie over het verleden, geen belofte dat twee beleggingen tijdens de volgende crisis onafhankelijk blijven.
Gebruik correlatie om overlap en gezamenlijke rendementsdrivers te onderzoeken. De meetmethode en beperkingen komen uitgebreider terug bij Correlatie en Covariantie.
Een grote individuele positie is de duidelijkste vorm van concentratie, maar niet de enige. Sector, regio, valuta, factor, kredietkwaliteit, looptijd of een gedeelde economische gevoeligheid kunnen eveneens voor sterke overlap zorgen.
Daarom bestaat er geen universeel percentage waarboven iedere positie automatisch onverantwoord wordt. Gewicht, mogelijke verliesimpact en de rest van de portefeuille moeten samen worden bekeken.
Een concentratieanalyse telt dus niet alleen posities. Zij probeert vooral te achterhalen welke beleggingen door dezelfde gebeurtenis of risicofactor geraakt kunnen worden.
Koersbewegingen veranderen de wegingen in een portefeuille. Als aandelen sterker stijgen dan obligaties, kan het aandelengewicht bijvoorbeeld boven de gekozen doelverdeling uitkomen. Herbalanceren brengt de portefeuille terug richting dat kader, via verkopen, nieuwe inleg of een combinatie daarvan.
De primaire functie is het beheersen van allocatiedrift. Herbalanceren garandeert geen extra rendement en zet winst niet automatisch ‘vast’. Marktverloop, gebruikte grenzen, transactiekosten en eventuele fiscale gevolgen beïnvloeden de uiteindelijke uitkomst.
Bij Mechanisch Herbalanceren vindt u de verschillende manieren waarop zo’n beleid kan worden ingericht.
Begin met het doel van het vermogen en de verliezen die financieel en praktisch draagbaar zijn. Daarna kunt u bepalen welke blootstellingen nodig zijn, waar concentraties ontstaan, hoe beleggingen historisch samen bewogen en wanneer een herbeoordeling nodig is.
Dat hoeft niet tot dagelijkse wijzigingen te leiden. Een structureel plan krijgt juist waarde doordat u weet welke veranderingen wél reden zijn om opnieuw te kijken, bijvoorbeeld een andere horizon, financiële situatie of wezenlijk veranderde eigenschappen van een belegging.
Voor het onderscheid tussen risico willen nemen en verlies kunnen dragen gaat u naar Risicotolerantie en risicocapaciteit. De historische verliesdiepte en duur van herstel staan bij Maximum Drawdown & Recovery Time.
Een praktisch vertrekpunt is om dezelfde portefeuille langs drie vragen te bekijken: welk verlies kunt u financieel dragen op het moment dat geld nodig is, welke gezamenlijke economische schokken raken de grootste posities en welk onderhoud is nodig om de gekozen verdeling te behouden? Dat zijn verschillende controles, ook als ze op dezelfde beleggingen betrekking hebben.
Neem een puur hypothetische portefeuille met €60.000 aandelen en €40.000 obligaties. Als uitsluitend het aandelendeel met 25% stijgt, groeit het aandeelbedrag naar €75.000. De totale portefeuille wordt €115.000 en het aandelengewicht stijgt naar ongeveer 65,2%. De portefeuille is zonder één extra aankoop risicovoller aan aandelen blootgesteld dan bij de oorspronkelijke 60/40-verdeling. Of u daarop moet herbalanceren volgt uit uw vooraf gekozen beleid, kosten en persoonlijke omstandigheden, niet uit de stijging alleen.
