Elke avond in het achtuurjournaal komt hij voorbij: de AEX koers. Een getal, vaak met een plus of een min ervoor. Het voelt bekend, bijna als een deel van ons dagelijks leven. Maar wat betekent die koers nu écht voor u als belegger? Hoe komt de AEX koers tot stand, en belangrijker nog: hoe kunt u deze kennis gebruiken om slimme, strategische keuzes te maken?
We duiken hier in de wereld achter dat ene getal, voorbij de krantenkoppen tot in detail. We laten u niet alleen zien wat de AEX koers is, maar vooral hoe u de bewegingen ervan kunt begrijpen en er op een strategische manier uw voordeel mee kunt doen – en welke veelgemaakte fouten u moet vermijden.
We beginnen bij de basis: hoe wordt de AEX koers berekend? Daarna bekijken we het verschil tussen de AEX koers die u op het nieuws ziet en de versie die het werkelijke rendement toont. We analyseren de historische AEX koers en sluiten af met een praktische gids voor de slimste manier om te investeren, waarbij één klein detail een wereld van verschil kan maken voor uw eindrendement.
Om de AEX koers te begrijpen, moeten we eerst weten hoe deze wordt samengesteld. De AEX, voluit de Amsterdam Exchange Index, is een mandje met daarin de aandelen van de 30 grootste en meest verhandelde bedrijven op de Amsterdamse beurs. De AEX koers is simpelweg de gewogen gemiddelde waarde van de aandelenkoersen van al deze bedrijven samen.
De AEX werd opgericht in 1983 met slechts 13 bedrijven. De Amsterdamse beurs zelf is echter veel ouder en staat bekend als de oudste ter wereld, opgericht in 1602 voor de handel in VOC-aandelen. Inmiddels is de AEX koers uitgegroeid tot een belangrijke indicator voor de stemming op de Nederlandse beurs, al loopt de koers vaak vooruit op de 'echte' economie.
De AEX koers is geen willekeurig gemiddelde. Er gelden strikte regels die bepalen welke bedrijven meedoen en hoe zwaar hun individuele aandelenkoers meetelt.
Recent is de index uitgebreid van 25 naar 30 aandelen om een betere spreiding en balans te creëren, wat ook de stabiliteit van de AEX koers ten goede komt.
Dit is een belangrijk inzicht voor iedere belegger. De AEX koers die u op het nieuws ziet, vertelt niet het hele verhaal over het rendement. Er is een andere versie die een veel eerlijker beeld geeft: de AEX GR (Gross Return).
Het cruciale verschil tussen de twee indexen, en dus hun koersen, is de verwerking van dividend.
Het effect van het herinvesteren van dividend is enorm op de lange termijn. Dit rente-op-rente-effect, ook wel 'compounding' genoemd, zorgt voor een veel snellere vermogensgroei. Als u de prestaties van de AEX koers eerlijk wilt vergelijken met andere beurzen, moet u altijd naar de Total Return index kijken. De onderstaande tabel illustreert het enorme verschil in de koersontwikkeling.
Tabel 1: Het verschil tussen de AEX koers en het werkelijke rendement
|
Index |
Koersontwikkeling over 10 jaar (indicatief) |
Wat het betekent |
|
AEX (Prijsindex) |
+64% |
De groei van de AEX koers als u dividenden negeert. |
|
AEX GR (Total Return) |
+133% |
De werkelijke groei van uw vermogen als dividenden worden herbelegd. |
Nu we weten dat we naar de AEX GR moeten kijken, kunnen we de historische prestaties van de AEX koers analyseren. Hoe heeft een belegging in de top van het Nederlandse bedrijfsleven het in het verleden gedaan?
Over de lange termijn heeft de AEX koers een solide rendement laten zien. Inclusief het herbelegde dividend (de AEX GR dus), komt het gemiddelde jaarlijkse rendement uit op circa 7% tot 8%. De laatste 10 jaar lag dit zelfs rond de 10% per jaar. De AEX koers kent pieken en dalen, maar de langetermijntrend is duidelijk stijgend.
Hoe verhoudt de AEX koers zich tot andere wereldwijde indices? Zowel de Amerikaanse S&P 500 als de Duitse DAX hebben historisch gezien vaak een sterkere koersontwikkeling laten zien.
Dit is geen toeval, maar een logisch gevolg van de samenstelling:
Stel, u wilt investeren en profiteren van de AEX koers. Wat is dan de slimste manier?
U kunt alle 30 AEX-aandelen los kopen via een broker. Dit is echter onpraktisch, duur (vanwege de vele transactiekosten) en tijdrovend, omdat u zelf de wegingen moet bijhouden om de AEX koers correct te volgen.
Veel banken bieden fondsen aan waarbij een manager probeert een beter rendement te halen dan de AEX koers. In de praktijk lukt dit zelden, en de kosten zijn vaak aanzienlijk hoger.
Voor de meeste beleggers is dit de beste methode. Een ETF (Exchange Traded Fund), ook wel een tracker genoemd, is een fonds dat de AEX koers zo nauwkeurig mogelijk volgt. Met één aankoop investeert u direct in alle onderliggende bedrijven in de juiste verhouding.
De voordelen zijn duidelijk:
Als u voor een AEX ETF kiest om de AEX koers te volgen, zijn er verschillende aanbieders. De bekendste zijn iShares (van BlackRock) en VanEck, maar er zijn ook andere partijen zoals Lyxor (onderdeel van Amundi) of Xtrackers (van DWS). Hoewel ze vaak dezelfde AEX koers volgen, zijn er verschillen die uw nettorendement behoorlijk kunnen beïnvloeden.
De jaarlijkse kosten (Total Expense Ratio, of TER) zijn een belangrijk aandachtspunt. Voor de meest gangbare AEX ETF's liggen deze rond de 0,30% per jaar.
Een praktische tip voor beleggers die een broker als DEGIRO gebruiken, is om te kijken naar de Kernselectie. Dit is een lijst met ETF's die u onder bepaalde voorwaarden tegen zeer lage transactiekosten kunt aankopen (vaak slechts €1 handlingskosten per transactie). Zowel de AEX ETF's van iShares als VanEck zijn hierin opgenomen, wat ze extra aantrekkelijk maakt voor wie periodiek wil inleggen. Let wel goed op dat u de ETF op de juiste beurs koopt (voor de AEX is dit Euronext Amsterdam) om van het voordeeltarief te profiteren.
Het belangrijkste verschil zit hem vaak niet in de kosten, maar in de fiscale structuur. Dit heeft te maken met een fenomeen dat 'dividendlekkage' heet.
Als voorbeeld: de VanEck AEX UCITS ETF (TDT) is in Nederland gevestigd en heeft deze FBI-status. De iShares AEX UCITS ETF (IAEX) is in Ierland gevestigd. Voor een Nederlandse belastingplichtige is de VanEck ETF daarom, ondanks identieke kosten, vaak de fiscaal slimmere keuze. Dit kan op de lange termijn duizenden euro's aan extra rendement schelen.
Voor zeer ervaren en actieve handelaren bestaan er ook complexere producten om te speculeren op de AEX koers, zoals futures en opties. Let op: dit is geen aanbeveling voor de strategische langetermijnbelegger. Deze producten zijn complex en brengen aanzienlijke risico's met zich mee.
Een AEX-future is een termijncontract waarmee u een verplichting aangaat om de AEX-index op een toekomstige datum tegen een vooraf afgesproken koers te kopen of verkopen. Het belangrijkste kenmerk is de hefboomwerking. Een kleine beweging in de AEX koers heeft dus een zeer grote impact op uw winst of verlies. Uw verlies kan groter zijn dan uw oorspronkelijke inleg.
Een AEX-optie geeft u het recht (maar niet de plicht) om de AEX-index tegen een bepaalde koers (de uitoefenprijs) te kopen (een calloptie) of te verkopen (een putoptie) vóór een bepaalde datum. Ook opties werken met een hefboom. De waarde wordt niet alleen beïnvloed door de AEX koers, maar ook door de resterende looptijd en de verwachte beweeglijkheid van de markt.
We kunnen nu de balans opmaken. Is beleggen met een focus op de AEX koers een slimme zet? Het antwoord is, zoals vaak, niet direct te geven.
Is een belegging die de AEX koers volgt de beste die er is? Waarschijnlijk niet. Daarvoor is de spreiding te beperkt. Is het een slechte belegging? Zeker niet. Voor een beginnende belegger kan een AEX ETF een uitstekende eerste stap zijn om vertrouwd te raken met de werking van de beurs en de dynamiek van een beurskoers.
Een meer geavanceerde, strategische aanpak zou echter zijn om een AEX ETF niet als uw enige belegging te zien, maar als een onderdeel van een bredere portefeuille. U kunt bijvoorbeeld een positie in een AEX ETF combineren met een wereldwijd gespreide ETF. Op die manier combineert u het beste van twee werelden: de herkenbaarheid van de lokale AEX koers met de superieure spreiding en het groeipotentieel van de wereldeconomie.